Μέσο Επικοινωνίας:

www.protothema.gr

Θέμα:

Τα τραύματα του καλοκαιριού

Οι αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες στην παραλία κρύβουν παγίδες που συχνά οδηγούν σε ατυχήματα.

ImageHandler

Οι αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες στην παραλία και τη θάλασσα αποτελούν άριστο τρόπο εκγύμνασης και διασκέδασης, κρύβουν όμως και παγίδες που συχνά οδηγούν σε ατυχήματα. Μεταξύ των συχνότερων μικροατυχημάτων είναι τα διαστρέμματα και τα κοψίματα, ενώ επικίνδυνες δραστηριότητες κρίνονται οι βουτιές από ύψος και τα θαλάσσια σπορ με μηχανικά μέσα. Όπως μας εξηγεί ο Γενικός Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ορθοπαιδικής Εταιρίας Ισχίου  και Αναπληρωτής Καθηγητής Ορθοπαιδικής Χειρουργικής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Ιατρικής Σχολής του Imperial College του Λονδίνου κ. Ελευθέριος Τσιρίδης, οι πρώτες βοήθειες που θα παρασχεθούν είναι καθοριστικές για την έκβαση του τραυματισμού, ακόμα και για τη ζωή του τραυματία, και συμβουλεύει:

Διάστρεμμα ποδοκνημικής (αστραγάλου)

Πρόκειται για μια συχνή κάκωση, ιδιαίτερα μεταξύ των ανθρώπων που αθλούνται στην παραλία (ρακέτες, μπιτς βόλεϊ ή ποδόσφαιρο) και αιτία είναι η ασύμμετρη και ασταθής επιφάνεια της άμμου.

Ανεξάρτητα από τη βαρύτητα  της κάκωσης ο τραυματισμένος δεν πρέπει να αδιαφορήσει, αλλά να ακολουθήσει συγκεκριμένες οδηγίες για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη ανάρρωσή του. Αρχικά, απαιτείται η ανάρτηση του τραυματισμένου ποδιού σε ένα μαξιλάρι, η τοποθέτηση ψυχρών επιθεμάτων την πρώτη και δεύτερη μέρα στο τραυματισμένο σημείο και η σφιχτή περίδεσή του με ελαστικό επίδεσμο για αρκετές ημέρες, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία οιδήματος. Παράλληλα, δεν επιτρέπεται η παραμονή του τραυματία σε ζεστό περιβάλλον και η άθληση για τουλάχιστον 10 ημέρες.
Τα βαριά διαστρέμματα μπορεί να είναι τόσο σοβαρά όσο κι ένα σπάσιμο και με την ίδια σοβαρότητα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται. Δηλαδή, εάν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο ή εάν έχει ακουστεί κάποιος ήχος από την άρθρωση κατά τον τραυματισμό επιβάλλεται η εξέταση από ορθοπαιδικό και η διενέργεια ακτινογραφίας. Η αντιφλεγμονώδη αγωγή, η οποία πρέπει να λαμβάνεται πάντα με συνταγή γιατρού, συχνά βοηθά στην γρηγορότερη αποκατάσταση του τραύματος. Ιδιαίτερης προσοχής χρήζουν τα διαστρέμματα σε ηλικιωμένα άτομα που πάσχουν από οστεοπόρωση, καθώς είναι επιρρεπή σε κατάγματα χαμηλής ενέργειας. Ως εκ τούτου ένας τραυματισμός στην τρίτη ηλικία πρέπει να ελέγχεται άμεσα από ειδικό.
Σημειωτέον ότι τα πολλαπλά διαστρέμματα μπορεί προκαλέσουν χρόνια αστάθεια στην  ποδοκνημική, είναι δυσεπίλυτο πρόβλημα από το οποίο πάσχουν πολλοί νέοι.

Κόψιμο από μέταλλο, γυαλί ή πέτρα

Συχνές είναι και οι περιπτώσεις τραυματισμού από αιχμηρά αντικείμενα που κρύβονται στο βυθό και στην παραλία. Πρόκειται για ένα ύπουλο τραύμα γιατί τα αντικείμενα αυτά -και ιδιαίτερα το μέταλλο- μπορεί να φέρει στην επιφάνειά του συστατικά ή μικρόβια που δύνανται να προκαλέσουν μόλυνση, όπως είναι ο τέτανος. Κινδυνεύουν ιδιαίτερα όσοι ασχολούνται με την ιστιοπλοΐα και όσοι χειρίζονται μεταλλικά αντικείμενα και γι’ αυτό προληπτικά θα είναι εμβολιάζονται με αναμνηστικές ενέσεις αντιτετανικού εμβολίου ώστε να είναι προστατευμένοι. Τα τραύματα από αιχμηρά ή βρώμικα αντικείμενα δεν πρέπει υποτιμηθούν, αλλά να αντιμετωπιστούν άμεσα. Η περιοχή πρέπει να καθαρίζεται επιμελώς και ο τραυματίας να κάνει μια δόση αντιτετανικού ορού.
Συχνότερα είναι τα τραύματα από αιχμηρές πέτρες ή γυαλιά. Εάν έχουν μεγάλο βάθος μπορεί να κόψουν εσωτερικούς ιστούς, όπως τένοντες των μυών. Ιδιαίτερα ευάλωτες περιοχές είναι η εκτατική επιφάνεια των χεριών και ποδιών, όπου οι τένοντες είναι εκτεθειμένοι. Εάν προκύψει ένα τόσο βαθύ τραύμα από γυαλί θα πρέπει να απευθυνθεί κανείς στο γιατρό προκειμένου να γίνει διερεύνηση του τραύματος για να αποκλειστεί ή επιδιορθωθεί μια βλάβη του τένοντα. Πολλές φορές ο τραυματίας μπορεί να χρειαστεί να πάρει μικρή δόση αντιβίωσης για να προστατευτεί από μολύνσεις.

Μυϊκές κράμπες και αφυδάτωση

Το καλοκαίρι πολλές φορές ξεχνάμε ότι χάνουμε παραπάνω νερό απ’ ότι τον χειμώνα και δεν φροντίζουμε να το αναπληρώνουμε επαρκώς, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να αφυδατώνεται. Η αφυδάτωση οδηγεί σε μυϊκές συσπάσεις, πράγμα επικίνδυνο όχι μόνο για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού αλλά ακόμα και για τους υγιείς ενήλικες. Έτσι λοιπόν, πρέπει να καταναλώνουμε 2-3 λίτρα νερού και χυμών το 24ωρο για να παίρνουμε υγρά και ηλεκτρολύτες που είναι απαραίτητα για την μυϊκή λειτουργία. Υγρά λαμβάνουμε και από τα φρούτα και τα λαχανικά. Αν κάποιος αποτύχει να αναπληρώσει τα υγρά που χάνει μέσω της αυξημένης εφίδρωσης και προκληθούν μυϊκές συσπάσεις θα πρέπει να πιεί άμεσα νερό με ηλεκτρολύτες, όπως κυκλοφορούν στο εμπόριο ή στα φαρμακεία. Επειδή όμως η αφυδάτωση στις μικρές ή μεγάλες ηλικίες ενδέχεται να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν σωστά στο σπίτι, συστήνεται η επίσκεψη στο γιατρό. Επισημαίνεται ότι ένα από τα όργανα που κινδυνεύει άμεσα από την αφυδάτωση είναι το σύστημα των νεφρών, ενώ παράλληλα, με την αφυδάτωση δεν λειτουργεί και το νευρικό σύστημα με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται συμπτώματα παραισθήσεων.

Πόνος στη μέση

Οι άνθρωποι που έχουν προβλήματα με τη μέση τους πρέπει να είναι προσεκτικοί ακόμα και όταν κάνουν βόλτα με ένα φουσκωτό, γιατί οι αναταράξεις της θάλασσας μπορεί να προκαλέσουν πόνο για μέρες. Το κολύμπι είναι η καλύτερη φυσικοθεραπεία για τα άτομα με ευαισθησία στη μέση, αλλά τα θαλάσσια σπορ με μηχανικά μέσα δεν είναι κατάλληλα γι’ αυτούς και θα πρέπει να αποφεύγονται. Επίσης, το πολύ κρύο νερό δημιουργεί μυϊκή σύσπαση στη μέση και επομένως πόνο. Έτσι, συστήνεται να κολυμπούν το μεσημέρι που η θάλασσα είναι πιο ζεστή.

Βουτιά από ύψος

Οι βουτιές μπορεί να είναι ευχάριστες, όμως όλοι ξέρουμε ότι δεν πρέπει να βουτάμε με το κεφάλι γιατί οι τραυματισμοί του αυχένα, είτε στην επαφή με το νερό είτε με τον βυθό, μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρές βλάβες και παραλύσεις. Το νερό όπως γνωρίζουμε από τη φυσική είναι ασυμπίεστο, άρα όταν πέφτουμε από ύψος είναι σαν να πέφτουμε σε συμπαγή επιφάνεια παρά το γεγονός ότι βυθιζόμαστε. Ακόμα και η βουτιά με τα πόδια μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό, ιδιαίτερα στο έδαφος της λεκάνης και στους συνδέσμους γύρω από τα ισχία.
Στην περίπτωση τραυματισμού του αυχένα η ιατρική βοήθεια πρέπει να είναι άμεση. Η ουσιαστικότερη βοήθεια που μπορεί να προσφέρει κάποιος στην αμμουδιά είναι να μην κάνει τίποτα περισσότερο από το να αφήσει ακίνητο τον παθόντα χωρίς να κινήσει το κεφάλι αριστερά ή δεξιά.
Οι τραυματισμοί της λεκάνης και των ισχίων είναι μικρότερης βαρύτητας, που χρήζουν παρόλα αυτά άμεση ιατρική βοήθεια και ακτινογραφικό έλεγχο. Η ξεκούραση για 10 ημέρες μπορεί να είναι απαραίτητη.

Θαλάσσια σπορ με μηχανικά μέσα (σκι, τζετ σκι, μπανάνα, σαμπρέλα, κλπ)

Όσοι ασχολούνται με  αυτού του είδους τις θαλάσσιες δραστηριότητες  υπάρχει περίπτωση να τραυματίσουν τους μύες του γλουτού και να αναπτύξουν σύνδρομο απιοειδούς μυός ή σύνδρομο των μέσων γλουτιαίων μυών, κυρίως λόγω της προσπάθειας παραμονής σε όρθια θέση. Ο πόνος εντοπίζεται ακριβώς στην περιοχή που καθόμαστε στην καρέκλα ή όταν στρίβουμε τους γοφούς προς τα μέσα ή προς τα έξω. Επειδή όμως από τον απιοειδή μυ περνά το ισχιακό νεύρο μπορεί να υπάρχουν πόνοι που ακτινοβολούν στο γόνατο ή πιο κάτω στο πόδι. Για την θεραπεία του δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο από ανάπαυση και λίγο πάγο στην περιοχή του πόνου το πρώτο  24ωρο.
Ένα παρόμοιο σύνδρομο που ταλαιπωρεί συχνά όσους κάνουν θαλάσσια σπορ είναι η κήλη των αθλητών που συμβαίνει στο πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα λόγω της πίεσης που ασκείται από το εσωτερικό της κοιλιάς προς τα έξω κατά τη διάρκεια της άθλησης. Περνά με λίγη ξεκούραση, αλλά μπορεί να χρειαστεί και παρέμβαση ορθοπαιδικού ο οποίος με την έγχυση κορτιζόνης ή τοπικού αναισθητικού βοηθά στην αντιμετώπιση του πόνου.

Τέλος, όσον αφορά στους υποβληθέντες σε αρθροπλαστική ισχίου/γόνατος είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η κολύμβηση είναι η καλύτερη φυσικοθεραπεία για την αποκατάσταση της χειρουργημένης άρθρωσης επειδή η άνωση επιτρέπει κινήσεις χωρίς σημαντική κάθετη φόρτιση. Βάσει των διεθνών οδηγιών, το κολύμπι είναι ασφαλές με την πάροδο 30 ημερών από την επέμβαση.  Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα σπορ στην άμμο ή στη θάλασσα, για τα οποία οι ασθενείς πρέπει να κάνουν υπομονή τουλάχιστον 2-3 μήνες.

Συγγραφή:

Ελευθέριος Τσιρίδης MD, MSc (Orth)(London), DMed, PhD, FRCS, Γενικός Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ορθοπεδικής Εταιρίας Ισχίου. Αναπληρωτής Καθηγητής Ορθοπεδικής Χειρουργικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Διεθνές Κέντρο Αρθροπλαστικής ICAROS (International Center for Arthroplasty & Revision Orthopaedic Surgery).